اطلاعات نوشت: پنجم اسفند ۱۴۰۴، در چهارمین روز از بازگشایی حضوری دانشگاهها پس از حدود ۵۰ روز تعطیلی ناشی از ناآرامیهای دیماه، صحن دانشگاههای تهران، خواجه نصیرالدین طوسی، صنعتی اصفهان، صنعتی شریف، شهید بهشتی، علم و صنعت ایران، صنعتی امیرکبیر، الزهرا، سوره، فردوسی و صنعتی سجاد مشهد، همچنان ناآرام بود.
در این تجمعات که از روز شنبه و همزمان با برگزاری مراسم چهلم دانشجویان جانباخته در رخدادهای تلخ دیماه آغاز شده، به آتش کشیدن «پرچم» سهرنگ ایران توسط برخی افراد، زخمی بر احساسات ملی و حرمت نماد مقدس این سرزمین وارد ساخته و موجی از واکنشها را برانگیختهاست.
دستدرازی به این نماد ملی، دست بردن به حافظه جمعی یکملت است؛ زخمی بر غرور تاریخی مردمی که در طوفان حوادث، همواره زیر سایه همین سهرنگ به هم پیوستهاند. دانشگاه، جایگاه پاسداشت شعور و شعلهور نگهداشتن چراغ دانایی است، نه عرصه بیحرمتی به نشان وحدت ملی.
از همین رو، گروههای مختلف جامعه، از مسئولان دانشگاهی تا چهرههای سیاسی، با صدور بیانیههایی ضمن محکومکردن این هتک حرمت، دانشجویان این مرز و بوم را به هوشیاری، خویشتنداری و صیانت از شأن محیطهای علمی فراخواندند.
واکنشها به این اقدام، فقط یک موضعگیری سیاسی نیست؛ فریاد دفاع از حرمت هویتی است که نسل به نسل منتقل شدهاست. جامعه دانشگاهی و مسئولان کشور با تأکید بر قداست پرچم ایران، یادآور شدهاند که اختلاف دیدگاه هرگز مجوز هتک حرمت به نمادی نیست که نام «ایران» را بر دوش میکشد و تاریخ یک ملت را در خود خلاصه کردهاست.
مردم توهین به پرچم ایران را نمیپذیرند
وزیر علوم،تحقیقات و فناوری در واکنش به برخی رفتارهای هنجارشکنانه در جریان این تجمعات، بر صیانت از نمادهای ملی تأکید کرد و گفت: سرمایههای نمادین و مشترک ملی متعلق به همه مردم عزیز ایران است و هیچ یک از شهروندان، توهین به نمادهای ملی، مثل پرچم ایران عزیز را نمیپذیرند.حسین سیمایی صراف افزود: دانشجویان «فرزندان دلبند» این مرز و بومند و دانشگاه محیط آموزش، پژوهش و نوآوری است. لذا آشوب عدهای در صحن دانشگاه، مخل فرایند علمی و آکادمیک خواهد بود.وی میان «اعتراض» و «آشوب» تفکیک قائل شد و هشدار داد با آشوبگران هیچ مماشاتی نداریم و در شوراهای انضباطی برخورد جدی خواهد شد؛ حتی در صورت وجود جنبه قضایی، محاکم نیز ورود میکنند. به گفته وی، هزاران استاد و دانشجو امروز در کلاسها حاضرند و نسبت به آشوبها، معترض هستند.
مقدسات و پرچم، دو خط قرمز ما
به گزارش خبرنگار اطلاعات، سخنگوی دولت نیز با تأکید بر بررسی دقیق حوادث دیماه اعلام کرد دولت خود را مسئول، پاسخگو و متعهد به شفافسازی میداند و با اتکا به عقلانیت و اعتماد جمعی، برای عبور از شرایط کنونی تلاش میکند.
فاطمه مهاجرانی، با اشاره به تازه بودن زخمهای جامعه، بر ضرورت هدایت فضا به سمت آرامش تأکید کرد و گفت: دانشجو حق اعتراض دارد، اما همه باید خط قرمزها را رعایت کنند؛ «مقدسات و پرچم، دو خط قرمز همه ما هستند و حتی در زمان عصبانیت نباید از آنها عدول کنیم.»
وی افزود: عصبانیتها را درک میکنیم اما مسیر درست، گفتوگوی مؤثر و عقلانیت است، نه خشم و پرخاش. دولت نیز با سعه صدر آماده حضور در دانشگاهها و شنیدن صدای دانشجویان است. اما نه علم باید تعطیل شود و نه شنیدن صدای معترضان.
نایبرئیس کمیسیون آموزش مجلس شورای اسلامی نیز ضمن تفکیک میان تضارب آرا و تنش سیاسی، گفت: صیانت همزمان از آزادی علمی و امنیت دانشگاه یک ضرورت راهبردی است و مجلس در صورت نیاز، چارچوبهای قانونی دقیقتری در این حوزه تدوین خواهد کرد.
فرشاد ابراهیمپور تأکید کرد: ساختارهای مدیریتی فعلی دانشگاهها باید ظرفیت پذیرش دیدگاههای متعارض را داشته باشند. هرچه کرسیهای آزاداندیشی، شوراهای صنفی و تریبونهای قانونی، فعالتر و اثرگذارتر باشند، زمینه بروز تنشهای غیرقابل مدیریت کاهش مییابند؛ در غیر این صورت، مطالبات به فضاهای غیررسمی منتقل میشوند که مدیریت آنها دشوارتر خواهد بود.
شکستن قداست مراکز علمی قابل قبول نیست.
دادستان کل کشور نیز با هشدار نسبت به برخی تحرکات تنشآفرین، اعلام کرد: شکستن قداست مراکز علمی قابل قبول نیست.به گزارش ایرنا، حجتالاسلام محمد موحدی آزاد دیروز در جلسه ستاد انتخابات کشور با بیان این مطلب، افزود:دستگاههای مسئول باید عوامل این اقدامات را شناسایی و با آنان برخورد قانونی و قاطع انجام دهند. وی تأکید کرد: اجازه تداوم چنین اقداماتی داده نخواهد شد.
حمایت از اعتراض قانونی
دانشگاه تهران نیز با صدور بیانیهای، ضمن حمایت از حق اعتراض مسالمتآمیز و اختصاص مکانی مشخص برای بیان دیدگاهها، اهانت به پرچم جمهوری اسلامی ایران را بهشدت محکوم کرد و آن را اقدامی غیرقانونی و مغایر با شأن دانشجویان دانست. در این بیانیه تأکید شدهاست: تجمعات دانشجویی، بیانگر احساس مسئولیت اجتماعی و دغدغهمندی نسل جوان نسبت به سرنوشت کشور است. دانشگاه بر این باور است که حق اعتراض مسالمتآمیز و مطالبهگری قانونمند، از پایههای اصلی فعالیت جنبشهای اصیل دانشجویی است که باید توسط همه نهادها و مسئولان بهرسمیت شناخته شود.
از سوی دیگر، پرچم نماد هویت جمعی، وحدت و تمامیت ارضی ملت ایران است و احترام به آن خط قرمز همه کسانی است که زیر سایه پرچم زندگی میکنند.بر این اساس، هیچگاه نباید اعتراضات با توهین به نمادهای ملی و میهنی مورد خدشه قرار گیرد و این عمل ضد ملی، از شأن و متانت دانشجویان و جنشهای اصیل دانشجویی بسیار فاصله دارد.دکتر محمود کمرهای، معاون آموزشی دانشگاه تهران نیز بر تداوم برگزاری حضوری کلاسها در نیمسال دوم تأکید کرد و افزود: تغییری در شیوه برگزاری کلاسها ایجاد نشدهاست.
از سوی دیگر، دانشگاه خوارزمی و دانشگاه آزاد اسلامی استان البرز طی اطلاعیهای اعلام کردند که برگزاری کلاسهای درس تا پایان اسفندماه جاری بهصورت مجازی خواهد بود.
در تجمعات غیرقانونی شرکت نکنید
رئیس دانشگاه صنعتی شریف هم در پیامی خطاب به دانشجویان، ضمن ابراز خرسندی از بازگشایی حضوری دانشگاه، درباره حوادث اخیر گفت: ما معتقد هستیم که میتوانیم این اعتراضات را در دانشگاه مدیریت کنیم. یکی از ابزارهای قانونی ما این است که نگذاریم افرادی که مخل آرامش دانشگاه هستند، وارد این مکان شوند.
مسعود تجریشی افزود: مدیران دانشگاه، جمعی از اعضای هیأت علمی، کارکنان انتظامات و فعالان فرهنگی برای حفظ آرامش و جلوگیری از تشدید تنش در صحن دانشگاه حضور یافتند و تلاش کردند با گفتوگو از بروز رفتارهای غیرقابل کنترل جلوگیری کنند.
وی با ابراز تأسف از «رفتارهای تحریکآمیز» برخی افراد که منجر به خشونتهای کلامی و فیزیکی و رفتارهای خارج از قانون و شأن دانشگاه شد، تأکید کرد: خط قرمز همه ما باید حفظ امنیت دانشگاه و پرهیز از رفتارهای رادیکال و خشونتآمیز باشد. در روزهای اخیر، دولت و دستگاههای حافظ امنیت با صبوری به مدیریت دانشگاه اعتماد کردهاند؛ اما در صورت ورود دستگاه قضایی به موضوع، دیگر امکان صیانت مدیریتی دانشگاه از دانشجویان محدود خواهد شد. لذا از دانشجویان درخواست میکنم با عدم حضور در تجمعات غیرقانونی، به مدیریت دانشگاه برای کنترل خشونت و بازگشت آرامش کمک کنند.
برخورد بدون اغماض با دانشجویان خاطی
دانشگاه صنعتی امیرکبیر نیز در اطلاعیهای اعلام کرد: دانشگاه محل تضارب آرا و گفتوگوی منطقی در چارچوب قانون است، نه عرصه رفتارهای خشونتآمیز و اقدامات احساسی. سنگپراکنی، تخریب و بیحرمتی به نمادهای ملی نه تنها کمکی به بیان مطالبات نمیکند، بلکه اعتبار جنبشهای دانشجویی واقعی را خدشهدار میسازد و دانشگاه را از مسیر تولید علم و اندیشه منحرف میکند.
دانشگاه امیرکبیر ضمن محکومیت شدید این اقدامات و تأکید بر حمایت قاطع خود از ارکان نظام و پرچم مقدس جمهوری اسلامی ایران، در اسرع وقت رسیدگی به پرونده دانشجویان خاطی از هر طیفی را آغاز میکند و هیچگونه اغماضی در این خصوص صورت نخواهد گرفت؛ زیرا بیواکنشی نسبت به چنین رفتارهایی میتواند زمینهساز تکرار بینظمی در محیطهای علمی شود.
سعه صدر و مدیریت تنش
به گزارش ایسنا، عضو هیأت علمیگروه جامعهشناسی دانشگاه نیشابور نیز درباره اعتراضات دانشجویی اخیر اظهار کرد: دولت و حتی نظام میخواهد از مواردی که قبلا برایش مهم بوده، عبور کند. همچنین بهدلیل فشارهای خارجی و داخلی، اکنون برخورد تند با اعتراضات دانشجویان در اولویت قرار ندارد.
حسین نورانی با اشاره به فشارهای برخی نمایندگان مجلس به وزیر علوم برای تغییر رویکرد در قبال دانشجویان معترض، هشدار داد: دولت باید این بار بیشتر مراقبت کند، زیرا ممکن است الگوی دیماه دوباره تکرار شود؛ گسترش تنشهای داخلی میتواند آثار زیانباری برای کشور داشته باشد.
